AĞRI VE GÖZ SAĞLIĞI: “GÖZ”DEN KAÇANLAR

Beş duyumuz içerisinde görme belki de en önemli olanıdır, çünkü dış dünya ile ilgili en fazla veriyi gözlerimiz aracılığıyla alırız. Bu yüzden göz hastalıkları polikliniğine gelen hastaların değişmez sloganıdır; “Göz önemli dedik, geldik Hocam.” Peki gerçekten yeterince önemsiyor muyuz göz sağlığını bu şehirde?

Göz hastalıklarının ilginç bir özelliği vardır. Her hastalık için geçerli olmasa da bazı hastalıklar çok rahatsızlık verdiği halde daha az önemlidir (örneğin kirpik dibi iltihabı). Diğer bazıları ise oldukça önemli ve uzun dönemde kalıcı görme işlevi kaybına neden olduğu halde sinsi seyreder ve hastanın da hekimin de gözünden kaçabilir (örneğin göz tansiyonu). Bu yazımızda Ağrı halkı için özellikle sinsiliği ile ön planda olan ve gözden kaçtığı zaman geri dönüşsüz olumsuz sonuçlar oluşturabilen bazı göz hastalıkları ile ilgili bilgilendirme ve ikazlarımızı yapmayı amaçladık.

Göz Tembelliği

Ağrı’nın kırsalının geniş bir alanı kapsıyor olmasından dolayı görme keskinliği muayeneleri ne yazık ki çocukluk döneminde aksayabilmektedir. Özellikle iki göz arasında 2 birimden daha fazla numara farkı olan ya da her iki gözünde çok yüksek numaraları olan çocuklarda 4-5 yaş civarı bir görme keskinliği ve göz numara ölçümü yapılmazsa ve erken gözlük tedavisi başlanmazsa kalıcı görme kayıpları yaşanabilmektedir. Böyle bir durumun erken saptanması durumunda özellikle gözlükle düzeltme ve göz kapama tedavisi sayesinde kalıcı görme kayıplarının önüne geçebilmekte ve bireyin erişkin yaşlara yeterli görme keskinliği düzeyleriyle ulaşmasını sağlayabilmekteyiz.

Keratokonus

Sinsi seyirli ve gözden kaçabilen diğer bir hastalığımız da gözün saydam tabakası olan korneanın anormal dikleşmesi sonucu ortaya çıkan keratokonustur. Göz kaşıma ve alerjik göz hastalığı ile ilişkili olabilen keratokonus, özellikle ergenlik ve genç erişkinlik döneminde hızlı ilerleyebilen bir hastalıktır. Bu yaş grubunda bulunan ve özellikle de sık göz kaşıma şikayeti olan bireylerin periyodik muayeneleri ve göz kaşımanın önlenmesi, hastalığın erken saptanması ve ilerlemenin yavaşlatılmasında hayati öneme sahiptir. Erken saptandığında, korneal çapraz bağlama dediğimiz tedavi yöntemi sayesinde hastalığın ilerlemesi de durdurulabilmektedir. Bu yüzden çocukluktan erken erişkinliğe kadar tüm bireylerin periyodik göz muayeneleri önemlidir.

Göz tansiyonu (Glokom)

Yüksek göz içi basıncı ve buna bağlı çevresel görme kaybı ile seyreden glokom hastalığı belki de en sinsi seyreden göz hastalıklarından biridir. Görmeyi, görme alanının dış kısımlarından yavaş yavaş kısıtlamaya başlar ve hasta farkedene kadar “tünel görüş” dediğimiz, kalıcı olarak belirgin daralmış görme alanlarının oluşumuna neden olabilir. Ağrı iline geldiğimden beri, kuru göz sendromu gibi daha basit şikayetler ile polikliniğe başvurduğu halde, göz tansiyonu ölçümü ve göz siniri değerlendirmesi sonrası glokom tanısı koyduğum çok sayıda hastam oldu ve ne yazık ki bazıları kalıcı ve ileri görme alanı kayıplarına sahiplerdi. Bu hastaların uzun dönem görme sonuçları çok yüz güldürücü olmamaktadır, bu yüzden en azından 40 yaş üstü bireylerde tarama amaçlı göz içi basınç ölçümleri çok önemlidir.

Diyabetik Retinopati (Şeker Hastalığının Göz tutulumu)

Ağrı’da ne yazık ki diyabet hastalarının kan şeker düzeyi kontrollerinin yetersiz olduğunu gözlemledim. Bu durumda diyabetin organ tutulumlarından biri olan göz tutulumu da ne yazık ki ağır seyretmektedir. Diyabetik göz hastalığı başladığında göz içi iğne tedavisi ve retinal lazer tedavisi gibi tedavi yöntemleriyle durumu kontrol altına alabilmekteyiz. Lakin yetersiz kan şekeri kontrolü durumunda ne yazık ki biz tedavi etsek de göz içi damarların hasarı devam etmekte ve bu da tedavimizin yeterli olmasına rağmen durumun kontrolsüz ilerlemesine neden olmaktadır. Bu yüzden diyabetik göz hastalığı olan hastalarım için sıkı bir diyet ve iyi bir iç hastalıkları hekim takibini de sağlamak zorunda kalıyorum. Ayrıca bu durum ne yazık ki Türkiye’nin çoğu ilinde benzer şekilde biz göz hekimlerinin karşısına çıkmaktadır.

Sonuç olarak; önemli ve sinsi göz hastalıklarının erken ve yeterli tedavisi için periyodik göz muayeneleri önemli bir yer tutmaktadır. Ancak burada Ağrı halkı ile ilgili yaşadığımız önemli bir sorunu daha dile getirmek durumundayım.

Halkımız ne yazık ki, tedavi sürecini iyileşme zamanını güzelce tarif etsem de lüzumundan erken bir zamanda ve randevu varlığını gözetmeden tekrar tekrar polikliniklerimize başvurmaktadır. Örneğin; kuru göz tedavisi alan bir hastaya yeterli iyileşmenin bir ay civarında olacağını belirtsem de ilgili hasta daha birinci haftanın sonunda semptomlarının düzelmediğiyle ilgili yakınarak ve randevusuz bir şekilde yeniden tarafıma başvurmaktadır. Bu durum sadece gereksiz poliklinik yüküne değil, randevu alarak gelen hastaların da daha kısa sürelerde bakılmasına ve yukarıda bahsettiğim sinsi ve kritik hastalıkların da daha fazla gözden kaçmasına neden olabilmektedir. Bu yüzden, kritik olmayan; kirpik dibi iltihabı, hafif göz kuruluğu gibi çeşitli hastalıklarla ilgili tedavi verdiğimiz hastaların da daha sabırlı olmasını rica ediyoruz.

Uzun lafın kısası; Ağrı halkının göz sağlığını iyileştirmek için elimizden geleni yapıyoruz. Kalıcı ve geri dönüşsüz kayıplara neden olmadan önce de özellikle çocuk, genç erişkin, ileri yaşlı ve diyabet, hipertansiyon gibi hastalıkları olan risk gruplarını periyodik olarak göz muayenelerine bekliyoruz. Tabi bu arada halkın genelinden de aldıkları diğer tedavilerle ilgili biraz sabır ve sebat bekliyoruz.